TÜRKİYE

4.1.2019

Kuzeyin Kadim Şehri Trabzon

Kuzeyin Kadim Şehri Trabzon

Trabzon, tarihî süreç içerisinde pek çok uygarlığa ev sahipliği yapmış kadim şehir
Trabzon’da seyahat etmeye başladığınızda yeşil ile mavinin ahenkli uyumu karşısında âdeta mest oluyorsunuz Trabzon denildiğinde akla ilk olarak hamsi, kemençe ve fıkra gelir şüphesiz. Oysa 5 bin yıllık tarihi, Makedonya, Roma, Pontus Rum ve Osmanlı gibi çağlara meydan okuyan uygarlıklardan kalan kültürel mirası ve doğasıyla muhteşem bir şehirdir Trabzon. Karadeniz’in bu kadim kentti, gezintiye çıktığınız ilk andan itibaren sizi avucunun içine alır; muhteşem eserleriyle ve doğal güzellikleriyle âdeta sizi sarıp sarmalar. Öyle ki bu güzide şehri gezerken kendinizi eşsiz bir düş bahçesinin içerisindeymiş gibi hissedersiniz. Yeşilin her tonunu bulabileceğiniz bu masalsı şehir, küçük dar sokakları, tarihî kalesi, çarşısı ve kültürel dokusuyla âdeta bir kültür şehri. Trabzon’a gittiğinizde ilk ziyaret etmeniz gereken yerlerden biri ise şüphesiz Sümela Manastırı. Maçka’nın Altındere Vadisi içerisinde, bin 150 metre yüksekte yer alan tarihî manastıra gidebilmek için bir hayli çabalamanız gerek. Patika ve engebeli bir yoldan geçerek ulaşabildiğiniz tarihî manastırın temelleri, MS 365-395 tarihleri arasında, Atinalı Barnabas ile Sophronios adındaki iki keşiş tarafından atılmış. Manastırın yapımıyla ilgili birçok rivayet mevcut. Bunlar arasından en çok bilinen efsaneye göre, Meryem Ana bir gece bu iki keşişin rüyasına girerek onlara bu kilisenin yapılmasını söyler. Birbirlerinden habersiz olarak Trabzon’a gelen keşişler, burada karşılaşınca birbirlerine gördükleri rüyayı anlatırlar ve birlikte Meryem Ana ikonunu aramaya koyulurlar. Altındere Vadisi’nin içerisindeki bir dağda ikonu bulan keşişler, bunun üzerine Sümela Manastırı’nın temellerini atarlar. Mela Dağı’nın yalçın kayalıkları üzerinde, ana kaya kilisesi, şapeller, mutfak, öğrenci odaları, misafirhane ve kütüphaneden oluşan tarihî manastır, heyecan verici konumuyla görenleri kendisine hayran bırakıyor.

Görkemli Surlar Şehrin merkezine gittiğinizde ise Trabzon Kalesi, yüksek burçları ile sizleri selamlıyor.  Temelleri Bizans döneminde atılan kale, deniz kıyısından başlayarak şehrin arka kısımlarındaki tepelere kadar şehri kuşatmış. Yukarı Hisar, Orta Hisar ve Aşağı Hisar olmak üzere üç bölümden oluşan hisar, eski anıtlardan toplanan taşlar ile inşa edilmiş. İhtişamlı görüntüsüyle şehre görkemli bir hava katan tarihî hisar, Evliya Çelebi’nin Seyahatname ’sine de konu olmuş. Evliya Çelebi eserinde “Dağ tarafında cehennem kuyusuna benzer bir derin hendeği vardır ki yetmiş yedi adam girer. Safi kesme kayadır. İçinde cami, muhafazaca evleri, mahzenleri, cebehâneleri vardır.” sözleriyle tarihî eseri anlatmış. Kalenin ilk olarak Yukarı Hisar adı verilen bölümü inşa edilmiş. MÖ 2000’li yıllarda yapımına başlandığı tahmin edilen kale, aynı zamanda akropol görevi de görmüş. Kale içerisinde hipodrom, kuleler, hamam ve saray gibi yapılarda inşa edilirken; bu eserler günümüze ulaşmamış. Orta Hisar ise 1297 ila 1330 yılları arasında İmparator 2. Aleksios tarafından Yukarı Hisar’ın devamı olarak inşa edilmiş. Hisar’ın batı bölümü imaret ve Zağanos kapılarından oluşurken doğu bölümünde ise tabakhane ve kuleler bulunuyor. Tarihî hisarın Aşağı Hisar adı verilen kısmı ise Fatih Sultan Mehmet tarafından yaptırılmış. Denize kadar uzanan bu bölüm, pazarlara ve mumhanelere ayrılmış. İçerisinde ve çevresinde yer alan tarihî hamamları, hanları, camileri ve kiliseleri ile Trabzon’un kültürel dokusunda önemli yer tutan kale, mutlaka görülmesi gereken yerler arasında bulunuyor. Estetikle İhtişamın Buluştuğu Mabet Trabzon’da mutlaka ziyaret edilmesi gereken yerlerden biri de şüphesiz Gülbahar Hatun Camii. 1514 yılın da Yavuz Sultan Selim tarafından, annesi Gülbahar Hatun adına yaptırılan cami, muhteşem mimarisi ve görkemli yapısıyla görenlerin gözlerini kamaştırıyor. Atapark’ın güneyinde yer alan tarihî cami, beş küçük kubbe ile beş bölümden oluşan örtülü cemaat yeri, büyük tek kubbe ile örtülü harem kısımları ve zaviye odalarından inşa edilmiş. Sade bir süsleme ile yapılan caminin mihrabı ve minberi, mermer işleme sanatının en güzel örneklerinden. Zamanında tam teşekküllü külliye hâlinde inşa edilen eserden günümüze ise sadece cami ve türbe kalmış.

Genç Bizans Dönemi Eseri Ayasofya Camii Trabzon’da seyahat edenlerin en çok ilgisini çeken yerlerden biri de 757 yıllık tarihi ile çağlara meydan okuyan Ayasofya Müzesi. İstanbul’un Latinler tarafından işgal edilmesi üzerine yurtlarından kaçan Rumlar tarafından inşa edilen eser, Trabzon’un kültürel mirasında önemli bir yer tutuyor. 1584 yılında Kürt Ali Bey tarafından sultanın fermanıyla camiye çevrilen eser, mimarisiyle genç Bizans döneminin en güzel örneklerinden biri olarak dikkat çekiyor. Selçuklu dönemi İslam sanatının da yer yer etkisini hissettirdiği tarihi cami, Hz. Âdem ve Havva’ya ait kabartmalar, Komnenos Hanedanı’na ait semboller ve Hristiyanlığa ait tasvirlerle meraklılarını selamlıyor. 

Huzurun Adresi Uzungöl 
Şehrin kalabalığından, gürültüsünden ve yorucu kent hayatının stresinden bir nebze uzaklaşmak istiyorsanız Uzungöl sizin için en doğru adres. Trabzon’un Çaykara ilçesinde, bin 90 metrelik yükseklikte yer alan Uzungöl, her mevsim yeşil bitki örtüsü, pırıl pırıl suları ve tertemiz havasıyla âdeta masallardaki düş bahçesini andırıyor. Son yıllarda özellikle Arap turistler tarafından ilgi odağı hâline gelen gölün çevresinde dilerseniz yamaç paraşütü, helikopter gezisi ve bisiklet turu gibi aktiviteler yapabilir dilerseniz onlarca çeşit bitkinin olduğu, muhteşem floraya sahip ormanda gezintiye çıkabilir dilerseniz de Uzungöl manzarası eşliğinde yiyeceğiniz, tereyağlı, köy peynirli kuymak ile eşsiz bir deneyim yaşayabilirsiniz. 

Şehir Ayaklarınızın Altında
Karadeniz’in uçsuz bucaksız manzarasını, kentin siluetini ve güneşin batışını izlemek isteyenlerin uğrak yeri ise kuşkusuz Boztepe. Trabzon’a gelen ziyaretçilerin muhteşem manzarayı iliklerinde hissetmesi için en ideal yerlerden biri olan Boztepe’de, akşam vakitlerinde oturup şehri kuşbakışı seyredebilir, manzara eşliğinde Karadeniz’in meşhur çayından sıcak bir yudum alabilir, ailenizle ve dostlarınızla birlikte kent evlerinin meydana getirdiği muhteşem ışık gösterisini seyre dalabilirsiniz.

Alternatif Seyahat Önerisi: Yayla 
Trabzon’a gittiğinizde yapmanız gereken “olmazsa olmazlardan biri” de yayla ziyaretleri… Serin havası, iklimi ve doğasıyla özellikle son yıllarda yabancı turistlerin de akınına uğrayan yaylalar, rahatça dinlenebilmek için en ideal adres. Gezip görülmesi gereken yaylaların en başında ise Şolma Yaylası geliyor. Maçka’ya 22 km uzaklıkta yer alan yayla, 700 metrelik rakıma sahip bir konumda yer alıyor. Kulin Dağı’ndan geçilerek ulaşılan yayla, yeşilin her tonunu içeren bitki örtüsü ve rengârenk çiçekleri ile doğayla iç içe bir yaşam sunuyor. Mavura Yaylası, Sultan Murat Yaylası, Karadağ Yaylası, Hıdırnebi ve Kuruçam Yaylaları ile Trabzon, alternatif tatil arayışında olan seyahat severlerin ziyaretlerini bekliyor.
Karadeniz’in En Lezzetli Yemekleri Burada Kuzeyin kadim şehri Trabzon, doğası ve kültürel mirasının haricinde geleneksel mutfağı ile de ön plana çıkıyor. Kendine has kahvaltı çeşitleri, hamsili yemekleri ve tatlılarıyla Trabzon, ziyaretçilerine bir ziyafet sunuyor. Şüphesiz bunların başında da kuymak geliyor. Mısır unu, tereyağı ve köy peynirinden yapılan kuymak; kahvaltı sofralarının vazgeçilmezi olarak biliniyor. Trabzon dendiğinde akla gelen bir diğer meşhur yemek ise Akçaabat köftesi. İsmini Trabzon’un bu küçük ilçesinden alan Akçaabat köftesi, muhteşem lezzeti ile adını tüm Türkiye’de duyurmayı başarmış. Trabzon’a gelip de deniz ürününden yapılan yemekleri yememek olmaz. Özellikle palamut dolması ziyaretçilerin en çok tercih ettiği yemekler arasında. Ceviz içi, kuşüzümü, yenibahar ve çam fıstığı gibi yöreye özgü tatların kavrulması ve palamut balığının içine doldurulması ile yapılan yemek, mutlaka tadılması gereken tatlar arasında yer alıyor. Trabzon’un en meşhur tatlısı ise şüphesiz Hamsiköy sütlacı. Adını Trabzon’un masalsı diyarı Hamsiköy’den alan sütlaç, lezzetiyle Türkiye’nin diğer yörelerinde yapılan sütlaçların bir adım önüne geçiyor. Trabzon mutfağına ait lezzetler bunlarla da sınırlı değil… Lahana sarmasından pazılı kayganasına, peynirli pidesinden Laz helvasına kadar birçok lezzet ile ziyafet çekmeniz mümkün…

TÜRKİYE

4.1.2019

POPÜLER YAZILAR